Chi tiết cấu tạo cửa sổ, cửa đi và các loại cửa thông dụng

Chi tiết cấu tạo cửa sổ, cửa đi

Chi tiết cấu tạo cửa sổ cửa đi, bài tổng hợp tnheo giáo trình cấu tạo kiến trúc, chương 4 giới thiệu về cửa gỗ và một số loại cửa thông dụng. Các bản vẽ chi tiết kỹ thuật làm cửa và tên gọi các bộ phận cửa

Vị trí, tác dụng và đặc điểm

– Cửa là là bộ phận bao che có kết cấu động hoặc cố định, nằm giữa các mảng tường có tác dụng lấy ánh sáng, thông gió, che mưa, đi lại và trang trí cho mặt đứng công trình.

– Cửa phải đảm bảo giữ nhiệt, cách nhiệt, cách âm, pḥòng cháy, an toàn, dễ đóng mở, làm công tác vệ sinh và bảo tŕ các bộ phận của cửa thuận tiện.

– Cửa thường được làm bằng gỗ, khi dùng gỗ để làm cửa cần lựa chọn loại gỗ thích hợp theo vị trí của cửa trong hay ngoài nhà, cửa có khuôn hay không có khuôn. Ngoài ra cửa cửa có thể làm bằng thép, nhôm, chất dẻo.

Phân loại cửa

  • Theo chức năng: cửa sổ, cửa đi.
  • Theo vật liệu: cửa gỗ, cửa thép, cửa nhôm, cửa chất dẻo …
  • Theo cấu tạo: cửa đơn, cửa kép, cửa có khuôn, cửa không khuôn, cửa đóng mở, cửa cố định, cửa lật, cửa xoay, cửa đẩy, cửa cuốn …

Kích thước chung của cửa

Khi thiết kế cửa sổ, cửa đi phải dựa vào công dụng và yêu cầu mỹ quan mà quyết định kích thước. Thông thường kích thước cửa được lấy như sau:

1. Cửa sổ

Chiều cao bệ cửa sổ thông thường B = 800-1000, đôi khi có thể 150-200. Chiều cao cửa sổ thường bằng h = 900-2000, nếu cửa sổ cao 1500-2000, có thể kết hợp làm cửa lật hoặc ô thoáng phía trên, cao 350-550. Độ cao từ mép trên cửa sổ tới nền (B+h) nên lấy bằng 1/2 chiều sâu pḥng. Chiều rộng cửa sổ phụ thuộc vào diện tích lấy sáng của cửa và h́nh thức mặt đứng công tŕnh.

2. Cửa đi

Chiều cao cửa đi phải đảm bảo tối thiếu cho người đi lọt, thường 1800-3000, có thể kết hợp làm cửa lật hoặc ô thoáng phía trên, cao 500-600. Chiều rộng cửa đi một cánh 600-900, cửa đi hai có cánh chiều rộng 1200-1800, cửa đi bốn cánh có chiều rộng 2100.

Chiều cao cửa trong một tầng nhà, mặt trên nên lấy bằng nhau. Chiều rộng của cửa được tính bằng chiều rộng của cánh cửa (kể cả cửa có khuôn và không khuôn). Đối với cánh cửa kích thước được tính theo mép gỗ tạo thành cửa. Ngoài ra có làm gờ móc nước bằng gỗ, gạch hoặc đá để chống thấm cho tường.

Cấu tạo cửa. Cửa gồm hai bộ phận: khuôn cửa và cánh cửa. Khuôn cửa là bộ phận cố định, cánh cửa là bộ phận di động.

Cấu tạo khuôn cửa

Khuôn cửa

 

Chi tiết cấu tạo khuôn cửa
Chi tiết cấu tạo khuôn cửa

Cấu tạo khuôn cửa đi và khuôn cửa sổ

 

  • Vật liệu làm khuôn có thể là gỗ, thép, nhôm, chất dẻo, bêtông cốt thép. Với cửa sổ, khuôn cửa gồm hai thanh đứng, thanh ngang trên và thanh ngang dưới . Với cửa đi, khuôn cửa gồm hai thanh đứng và thanh ngang trên. Khi cửa có chiều cao lớn, cần bố trí thông hơi hoặc lấy sáng th́ thêm thanh ngang giữa
  • Kích thước tiết diện các thành phần của khuôn nói chung thống nhất bằng nhau, nhưng không do tính toán quyết định mà thường được chọn theo kinh nghiệm và sự thích dụng của từng trường hợp.
  • Khuôn cửa một lớp: thường có kích thước 60´80 hoặc 60´130. Khuôn cửa hai lớp: thường có kích thước 60´160 hoặc 60´250. Với một số trường hợp chiều rộng khuôn cửa bằng chiều rộng tường

 

Chi tiết mặt cắt cấu tạo khuôn cửa gỗ tự nhiên khuôn đơn và khuôn kép
Chi tiết mặt cắt cấu tạo khuôn cửa gỗ tự nhiên khuôn đơn và khuôn kép

Cách liên kết khuôn cửa vào tường:

Tuỳ thuộc vào vào kết cấu của tường mà lựa chọn cách liên kết cho thích hợp. Có hai phương pháp tuỳ theo tŕnh tự thi công, do đó cấu tạo có khác nhau với các ưu khuyết điểm của nó

Dựng khuôn cửa trước khi xây lỗ cửa:

khi chuẩn bị xây tường hoặc xây đến bệ cửa th́ dựng khuôn vào vị trí, sau đó tiếp tục xây. Thanh ngang trên và thanh ngang dưới khuôn cửa (cửa sổ) đều nhô ra hai bên một khoảng bằng 1/2 gạch, và chân hai thanh đứng phải chôn sâu xuống sàn một khoảng 50. Hai bên thanh đứng khuôn cửa, cách khoảng 300-500 có gắn các viên gạch gỗ hoặc thép tṛn đuôi cá, bật thép đặt xiên để liên kết chặt khuôn cửa vào tường.

Kiểu này có ưu điểm là liên kết giữa tường và khuôn chặt sít, bền vững. Nhưng v́ dựng khuôn cửa trước nên ảnh hưởng tới tốc độ thi công và khuôn cửa có thể bị xê dịch vị trí.

Xây lỗ cửa trước, lắp dựng khuôn sau:

khi xây tường chừa lại lỗ cửa, với mép tường ở hai bên lỗ cửa cứ cách 10 lớp xây lại chôn một viên gạch gỗ bằng 1/2 viên gạch thật đă tẩm thuốc chống mục. Khi xây xong sẽ dùng đinh Æ4-5 dài 125 đóng vào gạch gỗ để cố định khuôn vào tường. Để dễ dàng lắp khuôn cửa vào, lỗ cửa phải được chừa rộng hơn khuôn 15-20, sau khi dựng khuôn cửa xong sẽ dùng vữa trát kín.

Kiểu này có ưu điểm là thi công tường và lắp dựng khuôn cửa không phụ thuộc lẫn nhau, không ảnh hưởng tốc độ xây tường. Nhưng có nhược điểm là cần có biện pháp chèn kín khe hở giữa cửa và tường, đảm bảo chống thấm tốt, đồng thời kết hợp đóng nẹp gỗ để che phủ.

Cửa không khuôn

Để tiết kiệm gỗ hoặc thép, bộ phận khuôn cửa không thực hiện mà lỗ cửa chỉ có cánh, lúc này phải làm hèm cửa bằng vữa. Má cửa và hèm cửa trát vữa ximăng mác cao

Phụ kiện liên kết cánh cửa vào tường là bản lề được liên kết vào tường bằng hai cách:

– Bản lề liên kết trực tiếp vào tường bằng cách chừa lỗ để sau đó chèn gạch và trát vữa ximăng.

– Bản lề được trôn vào một khối bêtông đúc sẵn có kích thước như viên gạch để thay thế cho viên gạch tại vị trí đặt bản lề ở tường.

Chi tiết cấu tạo cánh cửa

Cánh cửa gồm hai bộ phận: khung cánh và phần che bịt.

Khung cánh cửa:

thường làm bằng gỗ, thép, nhôm hoặc chất dẻo. Chiều dày các thanh gỗ làm khung cửa thường dầy 40. Bản rộng của khung cửa sẽ căn cứ vào h́nh thức của cánh cửa mà quyết định. Với cửa sổ, bản rộng hai thanh ngang phía trên và hai thanh đứng 60-80, đố ngang 35-40. Với cửa đi, bản rộng thanh ngang phía trên và hai thanh đứng 80-100, thanh giữa ngang tầm tay và thanh ngang dưới cùng ở vị trí thường bị va đập nên làm cần rộng hơn, khoảng 120-200.

Phần che bịt:

Tuỳ theo loại cửa mà có thể làm bằng kính, panô bằng ván gỗ ghép thanh, gỗ dán, lưới thép mắt cáo, lưới ngăn ruồi muỗi. Phần che bịt thường được lồng vào khung cửa một khoảng 15 và để một khe từ 2-3mm đề pḥng gỗ dăn nở do nhiệt độ thay đổi.

Khe tiếp giáp giữa hai cánh cửa: các thanh đứng của khung cửa, dọc theo khe được cấu tạo theo h́nh lồi lơm, chữ Z hoặc đóng nẹp để ngăn chặn không cho gió, mưa lọt vào nhà

 

03-chi-tiet-tiep-giap-hai-canh-cua

 

 

Chi tiết cấu tạo một số loại cửa thông dụng

Cửa kính

Tác dụng để lấy ánh sáng, che mưa, chắn gió và chắn bụi và ngăn cách các pḥng. Dùng nơi yêu cầu chống nóng không cao, như khu vệ sinh, cầu thang, cửa kính bên trong. Kính thường dày 3-5mm và được ghép vào khung cánh cửa. Nếu là cửa đi th́ phần dưới thường bịt panô gỗ hoặc nan chớp.

 

04-chi-tiet-cau-tao-cua-kinh

 

Cửa pano

Tác dụng che mưa, che nắng, chắn gió và ngăn cách các pḥng. Dùng ván dày 18 đă bào, lồng vào khung cánh cửa, có khe co dăn từ 2-3mm đề pḥng gỗ dăn nở do nhiệt độ thay đổi. Ván lùa (panô) có thể để nguyên tấm hoặc ghép lại với nhau.

 

Chi tiết cấu tạo cửa kính
Chi tiết cấu tạo cửa kính

 

 

Cửa chớp

Tác dụng che mưa, che nắng, thông hơi, ngăn cách các pḥng và che được ánh sáng trực tiếp. Các nan chớp là những lá chắn bằng gỗ dày 10, đặt nghiêng 450 ra ngoài, nan chớp thường dài 250-300. Không làm dài quá v́ dễ bị cong vênh.

 

05-chi-tiet-cau-tao-cua-pano

Cửa ván ghép

Dùng cho công tŕnh cấp 4 hoặc nhà tạm. Gia công đơn giản, giá thành hạ. Giữa ván và khung cánh cửa có khe hở bằng 2-3mm để tránh nhiệt độ thay đổi và chống sứt mẻ khi lắp ráp. Ván được ghép khớp vào nhau rồi đưa vào khung cánh cửa hoặc liên kết bằng nẹp chữ Z.

 

Chi tiết cấu tạo cửa kính cửa ván ghép thanh
Chi tiết cấu tạo cửa kính cửa ván ghép thanh

Cửa lưới

Cửa lưới thép, lưới mắt cáo, lưới nilông… dùng chống ruồi muỗi, chuột và thông thoáng.

Cửa lật, cửa quay

Cửa lật thường quay theo trục ngang dùng trong nhà vệ sinh, pḥng thí nghiệm hoặc làm cửa thông gió phía trên cửa đi.

 

08-chi-tiet-cau-tao-cua-lat-quay

 

 

Các phụ kiện của cửa

Bộ phận đóng mở cửa

Bản lề

Phụ kiện liên kết giữa cánh cửa và khuôn cửa giúp vận hành đóng mở cánh cửa được dễ dàng.

Có 3 loại bản lề thường dùng:

– Bản lề cối dùng cho cửa có khuôn.

– Bản lề gông dùng cho cửa không khuôn.

– Bản lề bật dùng cho cửa mở hai chiều.

Các bộ phận khác giúp đóng mở cửa

– Tay chống hoặc kéo dùng cho cửa sổ mở có trục quay ngang, đặt ở thang ngang trên hoặc thanh ngang dưới của khung cánh cửa.

– Chốt quay dùng cho cửa sổ lật có trục quay ngang, đặt ở giữa cánh, trên hai thanh đứng bên của khung cánh cửa. Hoặc cho cửa mở có trục quay đứng, đặt ở giữa cánh, trên thanh ngang trên và dưới của khung cánh cửa.

– Bánh xe lăn trên rănh hoặc thép hướng dẫn dùng cho cửa đẩy trượt, đẩy xếp.

Bộ phận liên kết

Êke và T: Bộ phận dùng để củng cố cánh cửa, giữ cho khung cánh cửa luôn vuông góc, không biến h́ình.

Bật sắt: Bộ phận dùng để liên kết và ổn định khuôn cửa vào tường. Tối thiểu có ba bật sắt cho một thanh đứng của khuôn cửa.

Đinh vít: Để liên kết các loại phụ kiện vào khuôn và khung cánh cửa.

Bộ phận then khóa

Crêmôn: Bộ phận có tác dụng cố định cánh cửa vào khuôn. Có tay vặn đặt cao so với nền 1500 cho cửa sổ, 800-1000 cho cửa đi.

Then cài: Bộ phận dùng thay cho Crêmôn. Then cài ngang dùng cho cửa một cánh, then cài dọc lắp ở trên và dưới dùng cho cửa hai cánh.

Khoá:

Tuỳ từng loại khoá mà bắt bắt âm vào trong thanh đứng của khung cánh cửa hay bắt lộ bên ngoài. Thông thường ổ khoá được bắt phía bên phải cửa so với hướng đi vào nhà.

Bộ phận bảo vệ: Tay nắm

Bộ phận có tác dụng giúp đóng mở cửa dễ dàng.

Móc gió và chặn cánh: Bộ phận có tác dụng cố định cánh cửa ở vị trí mở cửa. Đối với cửa sổ th́ khuy thép được bắt vào cánh cửa, móc thép được bắt vào khuôn. Đối với cửa đi móc thép được bắt vào gỗ chôn sẵn ở tường.

Tham khảo thêm các mẫu cửa

Thi công lắp đặt cửa gỗ

Tham khảo lắp đặt cửa đi bản dày 250mm

Lắp đặt cửa thông phòng cao kịch trần không sử dụng nẹp cửa

Đăng ký kênh video về thi công nội thất với Centa

https://www.youtube.com/c/CENTACOLTD/featured?view_as=subscriber

Liên hệ với Centa thiết kế mẫu cửa đẹp đúng chi tiết cấu tạo cửa!

Công ty TNHH CENTA 
Trụ sở : 451 Vũ Tông Phan, Hà Nội | Tel: 024 6680 3111
Hotline 1: Mr Thành 094 468 3000 | Mail: thanh.centa@gmail.com